บันได บันไดบ้าน บันไดเวียน ราวบันได ลูกตั้ง

เจาะข้อมูล บันไดบ้าน ตามมาตรฐานควรสร้างแบบไหนให้ปลอดภัยใช้งานได้จริง

Home / เทคนิคเรื่องบ้าน / เจาะข้อมูล บันไดบ้าน ตามมาตรฐานควรสร้างแบบไหนให้ปลอดภัยใช้งานได้จริง

องค์ประกอบสำคัญที่เชื่อมต่อทุกชั้นของบ้านเข้าด้วยกัน แม้จะเป็นเพียงพื้นที่เล็กๆ แต่ก็มีรายละเอียดจำเป็นหลายเรื่องที่ต้องให้ความสำคัญกับ บันไดบ้าน เพราะความปลอดภัยเป็นหัวใจอันดับแรกที่ต้องเอาใจใส่กับบันได การออกแบบและสร้างสรรค์ดีเทลของบันไดให้สวยงามไปพร้อมกับฟังก์ชั่นการใช้งานที่เหมาะสมจึงเป็นเรื่องที่ควรโฟกัสเป็นลำดับแรกๆ ของการออกแบบบ้าน

บันไดบ้าน ควรสร้างแบบไหนให้ปลอดภัยใช้งานได้จริง

บันไดบ้าน

1. สัดส่วนและระยะ
ระยะและสัดส่วนของบันไดถูกกำหนดให้เหมาะสมกับสรีระของร่างกายมนุษย์เพื่อให้เกิดความปลอดภัยทุกย่างก้าวที่ใช้งาน ตั้งแต่เรื่องขนาดของที่วางเท้า ระยะ-รูปแบบของการก้าวเดิน และระยะของชานพัก

จากข้อกำหนดสัดส่วนบันไดในกฎหมายควบคุมการก่อสร้างอาคารบอกไว้ว่า ในส่วนของอาคารพักอาศัยความกว้างของบันไดต้องมากกว่า 90 เซนติเมตร ลูกตั้งหรือความสูงของขั้นบันไดในแนวตั้งฉากกับพื้นไม่ควรเกิน 20 เซนติเมตร ซึ่งระยะที่เหมาะสมที่สุดคือ 17.5 เซนติเมตร และลูกนอนหรือความกว้างของขั้นบันไดควรไม่น้อยกว่า 22 เซนติเมตร เพื่อก้าวเดินขึ้นลงบันไดได้เต็มฝ่าเท้า พอดีกับระยะการก้าวเดิน และเป็นระยะที่ใช้งานบันไดได้อย่างปลอดภัยที่สุด รวมทั้งจำเป็นต้องมีชานพักบันไดทุก 3 เมตรหรือน้อยกว่านั้น โดยตัวชานพักจะต้องมีขนาดของความกว้างและยาวเท่ากับความยาวของขั้นบันได โดยระยะตลอดแนวบันไดควรเว้นช่องความสูงไว้ที่ 1.90 เมตรเป็นต้นไป เพื่อไม่ให้หัวชนกับส่วนฝ้าเพดาน

จมูกบันได

2. จมูกบันได
จมูกบันได คือส่วนที่ยื่นออกมาจากขอบของบันได มีหน้าที่หลายประการทั้งป้องกันการลื่นตกบันได ปิดผิวให้ขอบบันไดเรียบเสมอกันทั้งหมด ป้องกันปลายเท้าเตะกับลูกตั้งของบันได รวมทั้งเสริมแรงกระแทกจากการใช้งานขึ้นลงบันได

สำหรับพื้นผิวที่เหมาะสมกับการทำจมูกบันได ขั้นแรกจะต้องมีผิวหยาบ ไม่ลื่น ซึ่งเป็นจุดประสงค์หลักของการทำจมูกบันได โดยอาจใช้การเซาะร่องตามแนวขอบของบันไดเสริมให้กันลื่นได้ดีขึ้น หรือใช้จมูกบันไดสำเร็จรูปที่มีให้เลือกทั้งวัสดุอะลูมิเนียม ไม้ กระเบื้อง UPVC หรือ PVC ซึ่งมีหลากหลายให้เลือกตามดีไซน์ของบันได

ราวจับบันได

3. ราวจับบันได
ระยะของราวจับบันไดก็อยู่ในข้อกำหนดของการทำบันได เพื่อให้อยู่ในสัดส่วนที่เหมาะสมกับสรีระของมนุษย์ โดยเฉลี่ยมาตรฐานของความสูงราวบันไดอยู่ที่ 86.4-96.5 เซนติเมตรจากพื้นผิว และเส้นผ่านศูนย์กลางราวจับควรอยู่ที่ 5 เซนติเมตร ซึ่งพอดีกับระยะกำมือ


สำหรับบ้านที่อยู่ร่วมกันหลายวัยนั้น การออกแบบราวจับให้สามารถใช้งานได้ทุกช่วงวัยเป็นเรื่องสำคัญ โดยเฉพาะสำหรับเด็ก เพื่อช่วยเหลือเรื่องพัฒนาการไปพร้อมกับความปลอดภัย โดยราวจับสำหรับเด็กควรมีความสูงอยู่ที่ 68.5 เซนติเมตร และเส้นผ่านศูนย์กลางของราวตั้งแต่ 3.2 เซนติเมตรขึ้นไป โดยการติดตั้งราวไว้ขนานกับราวจับบันไดหลัก หรือจะใช้งานออกแบบช่วยในการออกแบบบันไดสำหรับทุกวัยด้วยการดีไซน์เว้นระยะของซี่ราวบันไดลดหลั่นตามลำดับ หรือติดตั้งราวบันไดตามแนวดิ่ง เพื่อให้ใช้งานได้ทุกความสูง และสำหรับบ้านที่มีเด็ก ควรติดตั้งราวบันไดขนาบไว้ทั้งสองด้านเพื่อความปลอดภัยสูงสุด

รูปแบบบันได

4. รูปแบบของบันได
บันไดบ้านมีหลากหลายรูปแบบอย่างที่เรารู้จักกัน ไม่ว่าจะเป็นบันไดแบบตรงหนึ่งช่วง บันไดที่มีชานพักคั่นอยู่ตรงกลางซึ่งก็มีทั้งแบบตัว U หรือตัว L และบันไดเวียน ซึ่งมีข้อดีในเรื่องการประหยัดพื้นที่ ทั้งนี้รูปแบบของบันไดขึ้นอยู่กับรูปแบบของพื้นที่ที่ทำการติดตั้งบันไดเป็นหลัก

โดยทั่วไปตามกฎหมาย ทุกความสูง 3 เมตรจะต้องมีชานพักบันได 1 ครั้ง แต่ทั้งนี้ชานพักบันไดสามารถออกแบบเพิ่มเติมได้ไม่ว่าพื้นที่จะมีความสูงเท่าใด เพราะชานพักมีประโยชน์เพื่อเป็นพื้นที่พักเหนื่อยระหว่างการเดินขึ้นบันได รวมทั้งทำการเปิดช่องแสงธรรมชาติ การติดตั้งไฟแสงสว่าง หรือการติดตั้งไฟซ่อนตามแนวขอบบันได ให้เพียงพอต่อการมองเห็น เพิ่มความปลอดภัยขณะใช้งานบันไดขึ้นไปอีก

แสงสว่าง

แม้จะเป็นรายละเอียดเพียงเล็กน้อย แต่หากช่วยให้การอยู่อาศัยในบ้านเกิดความปลอดภัยและอุ่นใจในชีวิตประจำวัน ก็นับเป็นเรื่องสำคัญที่จำเป็นต้องใส่ใจเป็นพิเศษ